Pelgrims

‘Ineens valt regen blij over het Bakadal: Gods eigen tranen.’ (Psalm 84:6-8)

Categorie: Over leven (pagina 2 van 3)

Napapegaaien

 

Op de dag dat het regeerakkoord werd gepresenteerd konden zowel politici en vakbondsbonzen als winkelende huisvrouwen en een jongen op een scootertje aan de intervjoewer vertellen wat ze ervan vonden. Eerstgenoemden hadden zich er best in verdiept; laatstgenoemden veel minder. Logisch! De inkt van het akkoord was nauwelijks droog en bovendien moest het avondeten gekookt worden en kon het pizzakoeriertje zijn bezorgadres niet vinden. Wat ik zo grappig vind is, dat vrijwel niemand zegt: Joh, ik weet eigenlijk niet precies wat er in het regeerakkoord staat, dus vraag me maar niks. De meeste mensen zeggen iets wat ze waarschijnlijk van hun buurvrouw hoorden of bij De Wereld Draait Door. Zo hoorde ik iemand zeggen, of het nu formateur Gerrit of demissionair minister-president Mark was, dat weet ik niet meer, maar het nieuwe kabinet zou ‘het groenste kabinet’ ooit zijn. Volgens anderen, Marianne van de Partij voor de Dieren of Groen-Linkser Jesse, daar wil ik vanaf zijn, hadden er veel meer maatregelen afgesproken moeten worden en is het de vraag of alle milieuplannen wel realistisch zijn. Goed, zondagmorgen hebben we het maar zo tegen God gezegd:
Heer, wij zijn een eigenwijs volk…
We wisten precies hoe voetbal gespeeld moest worden,
wat er verkeerd gaat in Oost en West,
wij wanen ons het centrum van de wereld.
Heer, geen woord gelezen van het regeerakkoord
weten we of het wel of niet deugt, niet dus.
Heer, u belooft wijsheid aan wie u vrezen.
Wij vragen u dus: geef vrees voor U aan ons en ons volk.
En geef zo wijsheid.
Dat wij niet napapegaaien wat we horen op tv,
maar zelf nadenken en onze rijkdom beseffen.
Uw zegeningen zien en tellen, één voor één…
Samen bidden wij U: Heer, onze Heer, wij bidden U: verhoor ons!

“God, als ik de krant opensla, kan het gebeuren dat mijn hart zich dichtvouwt voor U. Het soms verbijsterende lijden dat ik daar tegenkom, sluit mij van U af. Ik geloofde al niet meer zo in U als de God van hemelse bijstand en bescherming, maar het lijden van mensen, vooral van onschuldige mensen, haalt mijn laatste beetje geloof daarin onderuit.
Hiermee is het laatste geloofswoord nog niet gezegd. Dat komt doordat, vreemd genoeg, lijdenservaring, zelfs messcherpe lijdenservaring, nog een andere uitwerking kan hebben. U wordt daarin ondanks alles zichtbaar. Bijvoorbeeld in de ironische, onverzettelijke humor die U niet kwijt wil. Een man die van kind af aan blind was, wees eens op zijn witte blindenstok met twee rode streepjes: ‘Ik heb altijd twee streepjes voor, ik lees nog zonder bril en ik heb een blind vertrouwen in de Heer.’
U kunt ook tevoorschijn komen in een vloek die mij ontglipt en die uw naam noemt voor ik er erg in heb. Of in een klacht. ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?’ Jezus was U kwijt, maar kon niet zonder uw adres. U was er, niet als antwoord, maar als vraag.
Terwijl U ver weg lijkt, kunt U nabij komen in het wachten op U. Ergens in het donker van de pijn en in de wolk van niet weten moet U toch zijn? Hoe U en het lijden samen kunnen gaan is een onoverzienbaar probleem, maar zonder U wordt lijden een uitzichtloos probleem.
In de humor, de vragen of het wachten kan uw afwezigheid een vorm van aanwezigheid worden. Een merkwaardige aanwezigheid, die niet past in mijn beeld van U. Anders. Pijnlijk. Als een crucifix in mijn binnenste.
U bent niet de pleister op onze wonden, maar de wond zelf.”

  • uit: Bent U dat, God? – Stephan de Jong

Lichaamstaal

Naast de Nederlandse- en Braziliaanse taal spreek ik ook lichaamstaal. Vrij goed zelfs, als ik mijn omgeving mag geloven. Lichaamstaal kan je goed van pas komen, maar kan ook lastig zijn, weet ik uit ervaring.
Wat is lichaamstaal?  Lichaamstaal of non-verbale communicatie is het geheel van communicatieve boodschappen dat door middel van gebaren, mimiek, lichaamshouding, stemgeluid en oogcontact wordt overgebracht.
Wil je zien op welke manieren mensen lichaamstaal spreken? Bekijk dan dit stukje uit het tv-programma Pauw. Cabaretier Youp van ’t Hek kwam zijn nieuwe boek ‘IJdel onkruid’ promoten, een bundel columns waarin ‘niets en niemand wordt gespaard’ en ‘iedereen ervan langs krijgt’.
(Pauze om de 12 minuten Pauw te kijken…)
Welke lichaamstaal spreken de deelnemers aan dit gesprek?
– Henk Krol, fractievoorzitter van de politieke partij 50+, lacht, knipoogt schalks, beweegt zijn hoofd knikkend en schuddend, is zeer  expressief,  zoals eigenlijk altijd als ik hem op tv zie.
–  Antoinette Hertsenberg, bekend van tv-programma’s als Radar, Opgelicht en Zorg.nu, kijkt kritisch: 1 wenkbrauw opgetrokken, 1 naar beneden, een scheef lachje. Eigenlijk lacht ze nooit echt. Bij het ‘grapje’ over christen-politicus Kees van der Staaij zie je haar denken: Nee, dit is niet echt leuk…
– Politiek verslaggever Xander van der Wulp was duidelijk non-verbaal bij het gesprek betrokken. Waar hij regelmatig lachte, niet bij het ‘grapje’ over het (niet)bestaan van God.
– Als Mick van Wely, misdaadverslaggever van de Telegraaf, minutenlang sceptisch gekeken heeft (‘wat moet ik hier nu mee?!’) , drukt hij zijn lichaamstaal in Nederlandse woorden uit: Of Youp een (emotionele) column ook wel eens een nachtje liet liggen… (Wat een schat, hoe naïef kun je wezen als misdaadverslaggever!) Mick probeerde het nog eens, maar kwam niet verder dan: Je kunt je toch voorstellen dat… Niet dus.
– Klinkt de lichaamstaal van de cabaretier en columnist als de titel van zijn nieuwe boek?

Op hoop van zegen?…

Familie, vrienden, agenten, militairen en – wat geweldig! – vele vrijwilligers zullen doorgaan met het zoeken naar Anne Faber, op hoop van zegen, schreef ik gisteren om ongeveer half 3. Ongeveer 2 uur later berichtte de politie dat er een verdachte is aangehouden. Hoewel slechts 27 jaar jong heeft hij gruwelijke misdaden op zijn geweten en rijst bij iedereen de vraag: hoe kon deze man in godsnaam zo vrij rondlopen?  Als deze man inderdaad betrokken is bij de verdwijning, of nog erger, is dat onvoorstelbaar vreselijk. Voor de wanhopige familie, voor hemzelf en zijn geliefden, voor artsen, behandelaars en begeleiders, voor politie en voor ons allemaal als samenleving: door het hele leven lopen pijnlijke scheuren met rauwe randen. Want ondertussen gaat de zoektocht vandaag verder, een dochter, nichtje, vriendin, medemens, is nog steeds niet terecht. Elke dag dat de zoektocht langer duurt, moet als een eeuwigheid voelen. Hoe ervaar ik die mededeling van ongeveer half 5 gistermiddag? Misschien, hoe vreselijk ook, als een klein, heel klein strookje licht op een donkere tocht, gevangen in ruwe rotsen? Of zit ik er helemaal naast? Waarschijnlijk wel, want hoe kan ik begrijpen wat deze ouders meemaken…

Zeeman

Individualisering lijkt alleen maar mooi: mensen mogen hun eigen mening vormen, zelfstandig beslissen, ze zijn mondig en kunnen hun zelfgekozen weg gaan. Individualisering lijkt garant te staan voor vrijheid.
Twee keer lijkt, want schijn bedriegt! Iemand schreef: in de huidige samenleving worden mensen ‘gedwòngen tot vrijheid’. Ieder individu wordt op zichzelf teruggeworpen, of ie dat nu leuk vindt of niet. En velen vìnden dat niet leuk, ze voelen zich alleen gelaten en onmachtig om keuzes te maken en beslissingen te nemen.  Daarom is er zoveel eenzaamheid.
Naast eenzaamheid is er heel veel schijn-vrijheid. Mensen lijken vrij, maar zijn ondertussen slaaf. Slaven van de reclame: als je je niet kleedt volgen de laatste mode of met een bepaald merk, hoor je er niet bij. Verdien je voor je 30e geen ton, word je meewarig aangekeken. Voldoe je niet aan de publieke opinie, dan ben je een looser.

Ik wil de samenleving niet zwart maken of anderen de schuld geven, want we zijn er zelf bij geweest, bij deze ontwikkelingen. Wat ik wel wil, is duidelijk maken dat als wij in de kerk elkaar niet aanvaarden, wij bijdragen aan de verloedering van de samenleving. Want wáár hoor je dan nog mensen tegen elkaar zeggen: Wie je ook bent, wat je ook denkt of doet, ik aanvaard je?! Ik aanvaard je en van daaruit neem ik je ook zo serieus dat ik met je wil meedenken. Elkaar aanvaarden wil zeggen: hier hoeft niemand zich te schamen als ie bij Zeeman koopt. Hier hoef je niet aan verwachtingen te voldoen, alsof het in het leven gaat om je maatschappelijke carrière. Hier is ‘homo’ geen scheldwoord. Als ’t goed is, wordt Gods nieuwe wereld al zichtbaar, nu en hier.

Wie kent mij nog?

Het verhaal van Harold, vanavond om 22.45 uur, na Nieuwsuur op NPO 2.
Het middelste van in totaal 5 televisie-portretjes van eenzame mensen. Naast Harold vertellen Daan (79), Walter (83), Ietje (78) en Peter (37) over hun eenzaamheid. Eenzaamheid is van alle leeftijden, maar het komt meer voor onder de alleroudsten. Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich ‘sterk eenzaam’. Via de site van het programma kunnen de geportretteerden in contact komen met mensen die hen uit het verleden kennen. Een heerlijk initiatief van Coalitie Erbij en de EO, in de Week tegen Eenzaamheid.
En heerlijk om zo ’s avonds laat te luisteren: Ken je mij, één van de mooiste nummers op de DVD+CD van Trijntje Oosterhuis, zang, en de braziliaan Leonardo Amuedo, gitaar.

Ken je mij? Wie ken je dan?
Weet jij mij beter dan ik?
Ken je mij? Wie ben ik dan?
Weet jij mij beter dan ik?

Ogen die door de zon heen kijken
Zoekend naar de plek waar ik woon
Ben jij beeldspraak voor iemand
die aardig is, of onmetelijk ver,
die niet staat en niet valt
en niet voelt als ik,
niet koud en hooghartig…

Wereld Alzheimer Dag 2017

Vorige week donderdag 21 september was het Wereld Alzheimer Dag.
O ja?!… Met grote ogen kijkt ze me aan, vriendelijk, lief, vragend, maar ook niets-zeggend.
Doet ze alsof ze ’t echt weet? Volgens mij heeft ze geen idee waar ik ’t over heb.
Opnieuw pakt ze met haar linkerhand de loshangende rechtermouw van haar bloes. Er mist een knoopje, vandaar.

De misschien wel bekendste boeken over dementie zijn De moeder van Nicolien, geschreven door J.J.Voskuil (van de bekende 7-delige roman Het Bureau), en Hersenschimmen, van J.Bernlef. Levensecht wordt beschreven hoe mensen de greep op de werkelijkheid kwijtraken door geheugenverlies en groeiende verwarring en onzekerheid. Alles gaat op elkaar lijken: winter en zomer, de buurvrouw en je lief, de kelderkast en het toilet.

Een grote man wordt gevoed via een infuus. Zijn tot vuist gebalde hand beweegt hij steeds dichter naar zijn gezicht. Wat zou hij zien? Niets, denk ik, want hij heeft zijn ogen dicht. Toch gaat z’n vuist steeds weer omhoog, steeds weer. Zou dat de hele dag zo doorgaan?
In de andere hoek van de woonkamer roept een vrouw om een zakdoek. Tevergeefs. De verzorging heeft haar vraag vaker gehoord, vandaag en gisteren en vorig jaar.

Ze sopt het wafeltje voorzichtig in haar kopje koffie en hapt er een stukje af.
Lekker? – vraag ik.
Nou! – zegt ze en glimlacht heerlijk.
U drinkt hier vast vaker koffie – zeg ik.
O ja? – vraagt ze.

Wordt eens wakker, lieverd! – zegt de verzorgster.
De vrouw met een grote plak snijkoek voor zich schrikt omhoog en neemt vlug een hap.

‘Ik hef mijn ogen op naar de bergen…’ –  lees ik hardop;
o ja! – de vrouw heft haar ogen op  –  ‘… vanwaar zal mijn hulp komen?’ –  zegt ze.
‘Mijn hulp is van de HERE…’ – lees ik verder;
‘… die hemel en aarde gemaakt heeft.’ – zegt ze.
Opnieuw pakt ze met haar linkerhand de loshangende rechtermouw van haar bloes. Er mist een knoopje, vandaar.

Boven en beneden

‘Alle spreken over Boven komt van beneden, ook de uitspraak dat iets van Boven komt’ is de misschien wel bekendste oneliner van de theoloog en ethicus dr. Harry Kuitert, die vandaag op Zorgvlied in Amsterdam begraven wordt.
Volgens Martien Brinkman op de site van de Protestantse kerk is die zin vaak uitgelegd alsof hij daarmee zei dat er eigenlijk geen Boven bestaat. Zelf heeft Kuitert dat jarenlang krachtig ontkend. Nog in 2006, aldus Brinkman, zei hij in een interview over deze passage: ‘Ik doe geen uitspraak over God, maar over ons spreken over God en van dat laatste zeg ik: dat is mensenwerk.’ Later zou Kuitert echter ook zelf toch echt nog wel een stap verder gaan, schrijft Brinkman.
In het Nederlands Dagblad zei Kuitert eens: ‘Ik heb God oprecht gezocht, maar ik heb Hem niet gevonden.’

‘Alle spreken over Boven komt van beneden, ook de uitspraak dat iets van Boven komt’.
Zelf schrik ik hier niet (meer) van. Kan me er zelfs misschien wel in vinden?  Op een manier zoals ik las bij dr. Bram van de Beek in Kontekstueel. In hun eigen taal en cultuur, op een bepaald moment in de geschiedenis en gebruik makend van bepaalde genres en literatuur uit hun tijd, schreven mensen beneden over God, mensen en de wereld. Maar Kuitert zal niet met mij instemmen, aldus van de Beek, ‘als ik zeg dat we in de geloofsgemeenschap die van de waarheid van dat spreken overtuigd is, erkennen dat dit spreken de wijze is waarop ‘Boven’ ons wil ontmoeten en zich aan ons wil openbaren.’

Kaisa, dochter van Harry en zijn vrouw Inga Westling, stierf in 1984 plotseling op 26-jarige leeftijd.
Op haar grafsteen liet Harry een dichtregel van Gerrit Achterberg beitelen: ‘God werd van haar de gemakkelijke vinder en dat gezelschap zal voor eeuwig zijn.’
Kuitert zelf hoeft geen grafschrift op zijn graf, las ik ergens. Wat zou ik ’t fijn vinden als toch ook op zijn grafsteen iets zou worden geschreven! Misschien dezelfde dichtregel, met ‘hem’ in plaats van ‘haar’? Geschreven door Boven, door ‘de vinger Gods’ (Exodus31vs18), wat zou dat mooi zijn…

Wanneer is Kerkproeverij geslaagd?

Ook in ‘onze’ gemeente, de Nederlands Gereformeerde Kerk in Amersfoort-Zuid, hopen wij aanstaande zondag gasten te ontmoeten. Inmiddels 439 lokale kerken zetten zondag hun deuren extra wijd open om mensen te ontvangen die wel eens iets willen proeven van de kerk, lees ik op de website.
Wanneer is Kerkproeverij geslaagd?
Vaak gaat het zo:
‘Hé, heb jij gasten gezien?’ – ‘Nee, ik dacht het niet. Of ja, misschien 1…’
Iemand anders zag er toch wel 2, of 3 (maar achteraf bleken dat vakantiegangers te zijn die vanaf de Veluwe ‘wel eens in Amersfoort-Zuid wilden kijken’, Nederlands Gereformeerden, dus die tellen niet mee, althans, niet voor de actie).
Conclusie? Echt geslaagd kun je de Kerkproeverij niet noemen. Dat was eens maar… precies!

Natuurlijk hopen wij gasten de ontmoeten. Wat zeg ik? Wij hopen véél gasten te ontmoeten.
Maar… het slagen van Kerkproeverij hangt, wat mij betreft, niet af van het aantal buiten-kerkelijke bezoekers. Als wij door deze actie het uitnodigen van gasten een meer natuurlijke plek kunnen geven in ons leven, is dat al te gek. Als we beseffen dat de zendende God via ons mensen wil ontmoeten (blog van 28 juli) en wij leren omgaan met angst om uit te nodigen (blog van 11 augustus) zetten we een grote stap in de goede richting.

Twee (of nog meer) werelden? – slot

Over de theologie van Arnold van Ruler zijn in de loop der jaren allerlei (kritische) vragen gesteld en opmerkingen gemaakt. Bijvoorbeeld: of hij niet té optimistisch tegen de wereld aankeek en de ernst van de zonde onderschatte. Nou is dat laatste zeker niet het geval! In een artikel uit het Utrechtsch Nieuwsblad (!) van 17 juli 1965 schrijft van Ruler: ‘… als de mens zondig is en schuldig staat (t.o. God), dan leidt hij een bestaan, dat voor eeuwig verloren is.’ Dat liegt er toch niet om!
Wat echter ook opvalt is, dat dit artikel heet: ‘Zonnigheden in de zonde’. Hoe ernstig de zonde ook is, van Ruler noemt wel 5 zonnigheden op. Bijvoorbeeld: De zonde hoorde aanvankelijk niet bij de schepping. Die is werk van God. Zij is alleen maar goed. Zonde is erbij gekomen.
Om die reden (2e zonnigheid!) is de wereld denkbaar zónder het kwaad, de wereld is verlosbaar!
Maar nu dwaal ik teveel af…
Met deze blogjes wil ik niet de indruk wekken dat ik ’t eens ben met van Ruler. Zodra ik veel tijd voor studie heb, hoop ik mij meer te gaan verdiepen in zijn opvattingen. Een aantal delen van zijn Verzameld Werk kreeg ik als geschenk van zr Ytje Veefkind, weduwe van mijn overleden collega Koos.
Maar het idee dat kerk en voetbal twee op zichzelf staande terreinen zijn, twee werelden die totaal geen raakvlakken hebben, die idee deel ik niet. Dat heb ik trouwens al eens uitgelegd in een preek in de NGK Westerkerk, thema: Mensen uit 1 stuk. De preek zal ik ook vast nog wel gaan houden in de NGK Amersfoort-Zuid. En een uitnodiging van de GKV Spakenburg-Noord is vanzelfsprekend ook altijd welkom! 🙂

 

Oudere berichten Nieuwere berichten

© 2019 Pelgrims

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑